آی آدمها

آی آدم ها که بر ساحل نشسته شاد و خندانید!
یک نفر در آب دارد می سپارد جان.
یک نفر دارد که دست و پای دایم می زند
روی این دریای تند و تیره و سنگین که می دانید.
آن زمان که مست هستید از خیال دست یابیدن به دشمن
آن زمان که پیش خود بیهوده پندارید،
که گرفتید، دست ناتوانی را
تا توانایی بهتر را پدید آرید.
آن زمانی که تنگ می بندید
بر کمر هاتان کمر بند
در چه هنگامی بگویم من؟
یک نفر در آب دارد می کند بیهوده جان، قربان!


آی آدم ها که بر ساحل بساط دلگشا دارید!
نان به سفره، جامه بر تن؛
یک نفر در آب می خواند شما را.
موج سنگین را به دست خسته می کوبد
باز می دارد دهان با چشم از وحشت دریده
سایه هاتان را ز راه دور دیده.
آب را بلعیده در گود کبود و هر زمان بی تابیش افزون،
می کند زین آبها، بیرون
گاه سر، گه پا
آی آدم ها!
او ز راه مرگ این کهنه جهان را باز می پاید
می زند فریاد و امید کمک دارد.
آی آدم ها که روی ساحل آرام در کار تماشایید!
موج می کوبد به روی ساحل خاموش
پخش می گردد چنان مستی به جای افتاده بس مدهوش.
می رود نعره زنان، از میان آبهای دور و نزدیک باز در گوش این نداها:
«آی آدم ها».
و صدای باد هر دم دل گزاتر
و در صدای باد بانگ او رهاتر،
از میان آب های دور و نزدیک،
باز در گوش این ندا ها:
«آی آدم ها»...
                                                         

                             "نیما یوشیج"

                

و اين دنياي ما

فقط دنياي خودخواهيست

گويي شيرها و گرگهايي آمدند

و قرن جانكاهيست

لباس آدمي بر تن

شاد مي غرند و مي درند

بيچاره كبوترها

سهمشان از زندگي فرمان ظالم را شنيدن

گرگ ديدن !
و در آخر ...

در دل هر كبوتر مي تپد اميد فردايي

ولي فردا همان امروز بدبختي و امروز همان ديروز نوميدي

و همه آينده ها تكرار ديروز است

بالشان را زشت خويي با نگاه بد شكسته

قلبهاشان گشته خسته

ليك محكم آن قفسها

مي شود روزي كبوتر بشكند بند قفس را ؟!؟

توی میدان هفت حوض، امروز
گشت ارشاد را ندیدم من

و برایم سوال شد ایجاد
که چرا نیست هیچ اثر از وَن؟!

بعد دیدم که گشت ها هستند
گیر اما نمی دهند اصلا!

اعتراضی نمی کنند انگار
به مدل مو و رنگ پیراهن

یا اگر سایز تو چهل بود و
سی وشش کرده ای به تن، دامن!

رندِ شوخی که دید حیرانم
گفت:" ای نکته سنج هم میهن!

چون که نزدیک انتخابات است
اولویت ندارد این، فعلا!

هرجوان، چون شبیه یک رای است
هست زیبا به چشم اهل فن!

فیلم را اندکی عقب زده اند
به همان جا که گفته شد:"عمرا

مدل ِ مو به ما ندارد ربط
گر که تیفوسی است یا که خفن!"

زن شده توصیه به آرایش
مردها را به مو زدن، روغن!

دوست داری بپوش برمودا
یا که کوتاه و تنگ کن بر تن

این نباشد عجیب، زیرا که
چیزها دیده ام در این برزن

فی المثل گوجه را در این اطراف
زیر قیمت به مشتری می دن!

سیب زمینی که هست مجانی!
پس بگیر و برو بزن به بدن!

پرتقالش ولی نشد معلوم
هست یا نیست صادرات پکن؟!

معجزه در هزاره سوم:
شده ارزان زمین و هم مسکن

رفته بالا حقوق، باشد که
بشود کور چشم هر دشمن

گرچه باکس ذخیره ارزی
شده منفی در این میان، رسما!

تازه وای وای کجاست پارمیدا؟!
رونمایی شد از ساسی مانکن!

نیست با این حساب، دور از ذهن
فرض کنسرتی از سوزان روشن!

با مجوز شود به زودی پخش
فیلمهایی که برده نخل کن

الغرض کرده تجربه ثابت
که برای همه، چه مرد و چه زن

می شود قبل ِهر همه پرسی
سانفرانسیسکو، جای جای وطن

به نام اون ایزد پاک دانا .................. به نام اون که آفریده ما را

می خوام کنم درد دلی باهاتون....... بگم یه کم از شأن استاداتون

استاد نگو طلای ناب اعلاست ......... در این زمونه مثه یه کیمیاست

نیومدن سر کلاس کجا بود ؟............ پیچوندن دو سوم کل کتاب کجا بود ؟

احساس مسئولیت اونقد بالاست .... که هر چیزی گواه این ادعاست

برا بعضی اونقدر آسون شده ............ نامه گره گشای اونها شده

یه نامه مینویسه به دانشکده .......... می خوام برم به عمرۀ مفرده

دو هفته بیشتر نمیشه این سفر ...... میام سر کلاسا بعد از سفر

دو هفته میرسه به مرز یک ماه ............ یک خبر هم نمیشه از اون آقا

از هر جایی که پرس و جو می کنی ..... انگار که داری گل لگد میکنی

پا میشی ۸ صبح میای دانشگاه .......... فکر می کنی استاد رسیده از راه

استاد کجا بود بابا جون ، بی خیال ..... برو تو هم به دنبال عشق و حال

استاد تو مکّه بدجوری اسیره .............. زمان دیگه در نظرش حقیره

با خدا ریخته اون بساط دوستی.......... حیفه به هم بریزه اون رو دستی

بذار که استاد برسه به کارش ............. مهم که نیست عقب بیافته درسش

وقت تا دلت بخواد فراوون هستش ........ فُرجه ها هم  برا این روزا هستش

بلاخره میاد، یه کم صبر کنید ................ نفس رو توی سینه ها حبس کنید

وقتی بیاد می خواد که جبران کنه .......... کدورتو از تو دلا پاک کنه

ولی زهی خیال خام و باطل.................. نیستی تو در حد الاغ و قاطر !!

حتی یه معذرت ازت نمی خواد ............. ترم (تَره هم) برات خورد نمیکنه استاد

تو هر ساعت خالی ای که راه داد ........... کلاس اضافه میزاره استاد

میگه که این کلاس خیلی مفیده ............. اگه نیایید برگه هاتون سفیده !!

به زور نمره و حضور و غیاب ..................... میشونه حرفشو به کرسی جناب

دلم پُره به خاطر این کارا......................... چرا شده وضع ما اینجور حالا

چرا باید حقوق دیگرون رو ....................... به راحت از یاد ببریم ما اون رو

آ شیخ جواد تلاش کن توی دنیا................ نزاری زیر پات ، حق کسی را

 

ای کاش شوکران، شهامت من کو؟

با سروهاي سبز جوان در شهر،

از روز پيش وعده ديدار داشتم .

 

ديوانگي ست !

- نيست ؟!

 

اينك تو نيستي كه ببيني،

با هر جوانه خنجر فريادي ست .

 

افسوس،

خاموش گشته در من،

آن پر شكوه شعله خشم ستاره سوز

اي خوبتر بيا،

اين شعله نهفته به دهليز سينه را،

چون آتش مقدس زردشت بر فروز .

 

اي خوبتر بيا،

كه محنت برادر من،

- غرق در الم -

كوهي ست بر دلم .

گفتي كه :

 آفتاب طلوعي دوباره خواهد كرد .

اينك اميد من، تو بگو آفتاب كو؟

در خلوت شبانه اين شهر مرده وار

هشدار، گام به آهستگي گذار

اينجا طنين گام تو آغاز دشمني ست .

يك دست با تو، نه

يك دوست با تو نيست

ديدم اميد من،

برخاست،

خشمناك،

خنديد،

خنديد و خيل خوف،

در خلوت شبانه من موج مي گرفت،

با هق هق گريستن من

ديدم طنين خنده او اوج مي گرفت .

 

افروخت مشعلي،

شب را به نور شعله منور ساخت .

و پشت پلك پنجره ها

فرياد بر كشيد :

اي خواب رفتگان

 از پشت پلكتان بتكانيد؛

 گرد قرون مانده به  مژگان را .

 

فرياد كرد و گفت :

 اي چشمهايتان،

              خورشيد زندگي؛

 خورشيد از سراچه چشم شما شكفت .

 

- اما،

يك پنجره گشوده نشد ،

يك پلك چشم نيز ،

و راه،

راهي نه جز ادامه اندوه .

و خيل خواب خستگي و رخوت

افتاده روي پلك كسان چون كوه

                                                  "حمید مصدق"